Turbalar, adatça, üç esasy ölçege görä klassifikasiýa edilýär: material, önümçilik prosesi we ulanylyşy. Demir turbalaryň dürli görnüşleriniň öndürijiligi we degişli ýagdaýlary boýunça düýpli tapawutlar bar. Aýratyn klassifikasiýalar aşakdaky ýaly:
Material boýunça
Bu demir turbanyň esasy işini kesgitleýän iň esasy klassifikasiýa usulydyr.
Çugun demir turbalar
Çal reňkli çoýun turbalar: Ýokary derejede döwülýär we pes berklikli, ýöne arzan. Öň olar raýat suw üpjünçiligi we suw akdyrmak, şeýle hem oba hojalyk suwaryşy üçin giňden ulanylýardy, ýöne häzir olaryň ýerini ýuwaş-ýuwaşdan ýumşak demir turbalar tutýar.
Elastik demir turbalar: Çuýunlaryň berkligi sferoidleşdirme arkaly ýokarlandyrylýar. Olaryň berkligi polat turbalaryň berkligine ýakyn we olar güýçli korroziýa we çökme garşylygyna eýedir. Olar şäher ýagyş we kanalizasiýa turba ulgamlary hem-de esasy suw üpjünçilik turbalary üçin esasy turba materialydyr.
Egri-boş demir turbalar: Adatça "egri-boş demir turbalar" diýlip atlandyrylýan olar deňeşdirme boýunça ýumşak we gaýtadan işlemek aňsat, esasan uzak aralyklara suw/gaz geçirmek üçin däl-de, turba armaturalaryny (tirsekler, troýnikler) ýasamak üçin ulanylýar.
Polat turbalar
Polatdan ýasalan, olaryň berkligi we çydamlylygy köp sanly kiçi görnüşleri bolan çoýun turbalardan has ýokarydyr:
Uglerodly polatdan ýasalan turbalar: Uglerodly polatdan ýasalan, olar tygşytly we suw üpjünçiligi we suw akdyryş, ýylylyk geçirijiligi we umumy senagat suwuklyklaryny daşamak üçin giňden ulanylýar.
Polad legirlenen turbalar: Hrom, molibden we nikel ýaly legirleýji elementleri öz içine alýan bu turbalar ýokary temperatura, ýokary basyşa we poslama garşylykly bolup, himiýa, energetika we nebit senagatynda (ýokary temperaturaly bug we poslama serişdeleri daşamak ýaly) ulanylýar.
Dat almaýan polatdan ýasalan turbalar: ≥10,5% hrom saklaýan bu turbalar ajaýyp korroziýa garşylygyna eýedir we azyk önümlerini gaýtadan işlemekde, derman senagatynda we deňiz suwuny duzsuzlaşdyrmakda ulanylýar, bu ýerlerde ýokary arassaçylyk ýa-da korroziýa garşylygy talap edilýär.
Önümçilik prosesi boýunça
Bu, esasan, polat turbalara degişlidir; dürli prosesler turbalaryň basyş göterijilik ukybyna we degişli ýagdaýlara gönüden-göni täsir edýär.
Çyzgysyz polat turbalar
Kebşirleme tikişleri bolmazdan, olar ýokary umumy berklige we güýçli basyş göterijilige eýedirler we gyzgyn ýaýradylan tikinsiz polat turbalara we sowuk çekilen tikinsiz polat turbalara bölünýärler:
Gyzgyn süýlen tikinsiz polat turbalar: ýokary basyşly suwuklyk daşamak we mehaniki gurluş bölekleri üçin ulanylýan uly diametrli we has galyň diwar galyňlygy;
Sowuk çekilen tikinsiz polat turbalar: Ýokary takyklyk we tekiz ýüz, takyklyk enjamlary, gidrawliki ulgamlar we ş.m. üçin ulanylýar. Keşlenen polat turbalar
Polat plitalary ýa-da zolaklary kebşirlemek arkaly ýasalýan olar tikinsiz polat turbalardan arzan we iki kategoriýa bölünýär:
Göni tikişli kebşirlenen polat turbalar: Kebşirlenen tikiş göni we turbanyň diametri deňeşdirme boýunça kiçi. Olar pes basyşly suw üpjünçiligi we suw akdyryş, gaz geçirijileri we geçiriji turbalar üçin ulanylýar;
Spiral tikişli kebşirlenen polat turbalar: Kebşirlenen tikiş spiral görnüşli bolup, uly diametrli (3 metrden gowrak) we gowy berklige eýedir. Olar şäher gaz magistral turbalary we lagym arassalaýjy desgalardaky uly diametrli suw turbalary üçin ulanylýar.
Ulanylyşy boýunça klassifikasiýa
Has anyklygy üpjün edýän ulanylyş senariýasy we iberilýän serişde boýunça kategoriýalara bölünýär:
Suw üpjünçiligi we suw akdyrmak üçin demir turbalar: meselem, çeýe demir suw turbalary, PVC bilen örtülen çoýun suw akdyrmak turbalary we uglerod polat suw turbalary;
Gaz geçirijilik üçin demir turbalar: meselem, galwanizlenen kebşirlenen polat turbalar we spiral tikişli polat turbalar (korroziýa garşy işleme talap edýär);
Ýyladyş üçin demir turbalar: meselem, gyzgynlyga çydamly legirlenen polat turbalar we izolýasiýa edilen polat turbalar (daşky izolýasiýa gatlagy bilen);
Senagat demir turbalary: himiki maksatlar üçin korroziýa garşy çydamly legirlenen turbalar we nebit maksatlary üçin ýokary basyşly tikinsiz polat turbalar.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 5-nji fewraly